هر متن، دریچهای به کشف
هر متن راهی به جهانی نادیده است. گاهی چند سطر کافی است تا پرسشی در ذهن شکل بگیرد و خواندن از دنبال کردن واژهها فراتر رود و به تجربهای برای اندیشیدن و کشف معنا بدل شود. در کلاس زبان، شیوۀ مواجهۀ استاد با متن میتواند این مسیر را هموار کند، مسیری که دانشجو را از دریافت اطلاعات به درک، تفسیر و کشف لایههای پنهان معنا میرساند.
ششمین دورۀ مسابقات آموزشی ELT Contest با موضوع «بهترین طرح درس آموزش مهارت خواندن» بر همین نگاه استوار بود، نگاهی که متن را نه پایان یادگیری، بلکه نقطۀ آغاز پرسش و گفتوگو میداند. این رویداد فرصتی بود تا بار دیگر به ظرافتهای تدریس مهارتی پرداخته شود که با وجود آشنایی همیشگی، پرورش آن به انتخابهای سنجیده، طراحی هدفمند و هدایت دقیق استاد نیاز دارد.
از طراحی درس تا مشارکت دانشجو
در ترم مرداد و شهریور ۱۴۰۵، حدود ۱۰۰۰ استاد شاغل در واحدهای آموزشی حضوری و مجازی در دایرۀ ارزیابی این دوره قرار گرفتند. از میان آنان، ۲۵ استاد بهعنوان استاد منتخب شناخته شدند و در نهایت، سه نفر به رتبههای برتر دست یافتند. ادارۀ کنترل کیفی، ارزیابی را بر سه معیار مشخص استوار کرد:
اجرای مؤثر مراحل تدریس مهارت خواندن: پیوستگی فعالیتها از آمادهسازی دانشجو تا دستیابی به درک دقیق متن
خلاقیت در ارائۀ درس: بهرهگیری از فعالیتها و پرسشهای تازه، متناسب با محتوا و هدف آموزشی
مشارکت معنادار دانشجویان: فراهم کردن فرصت پرسش، بیان برداشتها و تفسیر متن در تعامل با دیگران
این سه معیار، وجوه مکمل یک طرح درس موفقند، نظمی که به فعالیتها جهت میبخشد، خلاقیتی که نگاهی تازه به محتوا میگشاید و مشارکتی که یادگیری را از انتقال یکسویۀ اطلاعات فراتر میبرد. در طراحی درس خواندن، کیفیت تدریس تنها به میزان مطالب ارائهشده وابسته نیست، بلکه به هنر انتخاب و ترتیب دادن تجربههای آموزشی نیز بستگی دارد، از فعال کردن پیشدانستهها تا مکث در لحظههای مناسب و طرح پرسشهایی که توجه دانشجویان را به لایههای مهم متن جلب میکنند.
سه برگزیده در پایان رقابت
ششمین دورۀ ELT Contest با معرفی سه استاد برتر و قدردانی از شایستگی اساتید منتخب به پایان رسید:
رتبۀ اول | آریا خنجی – سفیر یوسفآباد
رتبۀ دوم | ستایش مرتضایی – سفیر انقلاب
رتبۀ سوم | سارا سریزدی – سفیر سعادتآباد
در کنار جوایز نقدی در نظر گرفتهشده برای سه رتبۀ برتر، تقدیرنامۀ هر ۲۵ استاد منتخب نیز در سامانۀ سامیاس ثبت خواهد شد. این قدردانی توجه به کوشش حرفهای اساتیدی است که با دقت در طراحی و اجرای درس ظرفیتهای آموزش زبان را در عمل به نمایش گذاشتهاند.
رقابتهای آموزشی، افزون بر معرفی برگزیدگان، زمینهای برای بازاندیشی در معیارهای تدریس فراهم میکنند. حضور در چنین فرایندی اهمیت تصمیمهایی را برجسته میسازد که معمولاً در جریان روزمرۀ کلاس کمتر دیده میشوند، از انتخاب متن مناسب گرفته تا تنظیم سطح دشواری فعالیتها و فراهم کردن فرصت کافی برای پاسخهای متفاوت.
پایان رقابت، امتداد یادگیری
رتبهها پایان یک رقابت را مشخص میکنند، اما همۀ معنای آن را در خود جا نمیدهند. دستاورد ماندگارتر توجهی است که به کیفیت تجربۀ آموزشی و مسئولیت استاد در پرورش نگاه پرسشگر دانشجو معطوف میشود.
ششمین ELT Contest یادآور شد که میان خواندن و فهمیدن مسیری از دقت، ارتباط و تفسیر قرار دارد. گاهی تنها یک پرسش درست کافی است تا متن از مجموعهای از جملهها به دریچهای تازه بدل شود، دریچهای که دانشجو را به دیدن معنایی دعوت میکند که پیشتر از نگاهش پنهان مانده بود.