شهر، روایت و تجربۀ زیسته
ادبیات، تنها بازگوکنندۀ روایتها نیست؛ بلکه دریچهای برای شناخت فرهنگ، هویت و تجربۀ زیستن در شهرهای مختلف به شمار میرود. در همین راستا، نشر سفیر با برگزاری نشست معرفی و بررسی مجموعۀ «داستان یک شهر»، فضایی برای گفتوگو دربارۀ نسبت شهر، ادبیات، روایت، تجربۀ زیستۀ شهری و جایگاه داستان کوتاه در ادبیات معاصر فراهم کرد؛ رویدادی که با حضور نویسنده، مترجم و استاد دانشگاه، این موضوعات را از منظرهای گوناگون مورد بررسی قرار داد.
این نشست با محوریت دو کتاب «صداهایی از پراگ» و «صداهایی از قاهره» برگزار شد؛ دو اثری که در قالب مجموعۀ «داستان یک شهر» منتشر شدهاند و با گردآوری داستانهایی از نویسندگان معاصر پراگ و قاهره، مخاطب را با فرهنگ، هویت، دغدغهها و تجربۀ زیستۀ مردمان این دو شهر آشنا میکنند. در این مجموعه، شهر تنها محل وقوع داستانها نیست، بلکه بخشی از هویت روایت است و در شکلگیری شخصیتها، فضای داستان و نگاه نویسندگان نقش مؤثری ایفا میکند. از همین رو، این آثار فرصتی فراهم میآورند تا مخاطب، شهرها را نه از خلال اطلاعات تاریخی یا جغرافیایی، بلکه از دریچۀ ادبیات و روایت بشناسد.
برگزاری این رویداد در شهرکتاب مرکزی، بهعنوان یکی از مراکز شناختهشدۀ فرهنگی و ادبی کشور، فرصت مناسبی برای ارتباط مستقیم با علاقهمندان کتاب، نویسندگان، مترجمان و فعالان حوزۀ فرهنگ فراهم کرد و زمینهساز گفتوگویی تخصصی پیرامون ظرفیتهای ادبیات معاصر، روایت شهری و نقش داستان کوتاه در بازنمایی هویت شهرها شد.
سه نگاه؛ یک گفتوگوی ادبی
نشست معرفی و بررسی مجموعۀ «داستان یک شهر» با حضور سه تن از فعالان و صاحبنظران حوزۀ ادبیات برگزار شد که هر یک از زاویهای متفاوت، این آثار را واکاوی کردند.
- دکتر حمیدرضا شعیری│ استاد نشانهمعناشناسی دانشگاه تربیت مدرس، با نگاهی فلسفی و نشانهشناختی به مفهوم «شهر» در ادبیات پرداخت و با تشریح تفاوت میان فضای مکانیکی و فضای تعاملی، نشان داد چگونه شهر میتواند از یک بستر صرف فراتر رود و به عنصری معناساز در روایت تبدیل شود. او بر نقش تجربۀ زیستۀ شهری، تعامل انسان و فضا و تأثیر این پیوند در شکلگیری معنا تأکید کرد.
- الهام فلاح│ نویسنده، منتقد ادبی و مدرس داستان، با بررسی این آثار در چارچوب پروژۀ جهانی Reading the City، به تفاوت روایی دو کتاب پرداخت. او توضیح داد که در «صداهایی از پراگ»، شهر به یک «کاراکتر» فعال و اثرگذار در روایت تبدیل میشود، در حالی که در «صداهایی از قاهره» بیشتر بستری برای رخدادهاست؛ تفاوتی که ریشه در شرایط تاریخی، اجتماعی و شیوۀ روایت نویسندگان این دو شهر دارد.
- مرضیه پورچریکی│ مترجم مجموعه، درباره تجربۀ ترجمۀ این آثار و دشواریهای انتقال لحن، فضای فرهنگی و هویت هر شهر سخن گفت. او حفظ سبک مستقل نویسندگان، ترجمه از زبان واسط و بازآفرینی فضای فرهنگی و جغرافیایی شهرها را از مهمترین چالشهای این پروژه دانست و تأکید کرد که در داستان کوتاه، هر واژه نقشی تعیینکننده در انتقال معنا دارد.
تنوع دیدگاههای مطرحشده در این نشست، فرصتی فراهم کرد تا مخاطبان با فرآیند خلق، ترجمه و تحلیل یک اثر ادبی از منظرهای مختلف آشنا شوند. همین تنوع نگاه، نشست را از یک مراسم معمول معرفی کتاب فراتر برد و آن را به فضایی برای تبادل اندیشه و گفتوگوی تخصصی دربارۀ ادبیات، ترجمه، شهر و روایت تبدیل کرد.
از ویترین تا روایتهای تازه
همزمان با برگزاری این رویداد، ویترین اختصاصی شهرکتاب مرکزی نیز به معرفی مجموعۀ «داستان یک شهر» و دیگر آثار نشر سفیر اختصاص یافت. این اقدام، علاوه بر افزایش دیدهشدن آثار، فرصت مناسبی برای معرفی فعالیتهای نشر به مخاطبان حوزۀ کتاب فراهم کرد و زمینۀ تعامل بیشتر علاقهمندان با تازهترین آثار این نشر را فراهم آورد.
در جریان این نشست همچنین اعلام شد که سومین عنوان از مجموعۀ «داستان یک شهر» با نام «صداهایی از توکیو» نیز بهزودی توسط نشر سفیر منتشر خواهد شد؛ اثری که با روایتهایی از شرق آسیا، افق جغرافیایی این مجموعه را گستردهتر خواهد کرد و مسیر آن را در معرفی شهرهای جهان از دریچۀ ادبیات ادامه میدهد.
ادبیات؛ پلی برای تعامل فرهنگی
استقبال مخاطبان از این نشست نشان داد که برگزاری برنامههای فرهنگی مبتنی بر گفتوگو، همچنان میتواند نقش مؤثری در ایجاد ارتباط میان ناشران، نویسندگان، مترجمان و جامعۀ کتابخوان ایفا کند. چنین رویدادهایی، کتاب را از قالب یک اثر مکتوب فراتر میبرند و آن را به بستری برای تبادل تجربه، اندیشه و دیدگاههای گوناگون تبدیل میکنند.
تجربۀ این رویداد نشان داد نقش ناشران امروز تنها به انتشار کتاب محدود نمیشود، بلکه ایجاد بستری برای گفتوگوی مستقیم میان اهالی فرهنگ و مخاطبان نیز بخشی از رسالت فرهنگی آنهاست؛ رویکردی که نشر سفیر در کنار فعالیتهای انتشاراتی خود دنبال کرده است.
علاقهمندان میتوانند برای آشنایی بیشتر با آثار منتشر شده، تهیۀ کتابها و همچنین اطلاع از نشستها، برنامههای فرهنگی آینده و تازهترین فعالیتهای این مجموعه، به وبسایت نشر سفیر به نشانی safirpub.com مراجعه کنند.